Cách vệ sinh lưới lọc điều hòa an toàn tại nhà

Vệ sinh lưới lọc là phần bảo dưỡng đơn giản mà người dùng có thể tự thực hiện với điều hòa treo tường. Quy trình cơ bản gồm ngắt nguồn điện, mở nắp dàn lạnh, tháo lưới đúng khớp, rửa nhẹ, để khô hoàn toàn rồi lắp lại.

Tuy nhiên, người dùng chỉ nên xử lý tấm lưới lọc thô ở phía trước dàn lạnh. Không tự tháo bo mạch, máng nước, quạt lồng sóc hoặc xịt nước vào bên trong máy nếu không có dụng cụ và kỹ năng chuyên môn.

Khi nào cần vệ sinh lưới lọc điều hòa?

Bạn nên kiểm tra lưới lọc khi nhận thấy một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Bề mặt lưới bám một lớp bụi có thể nhìn thấy rõ.
• Luồng gió thổi ra yếu hơn bình thường dù đã chọn đúng chế độ.
• Máy phải hoạt động lâu nhưng phòng vẫn chậm đạt mức nhiệt mong muốn.
• Bụi xuất hiện quanh cửa gió hoặc bị thổi trở lại phòng.
• Điều hòa được sử dụng thường xuyên trong không gian nhiều bụi, có thú cưng hoặc gần khu vực thi công.

Lưới lọc điều hòa nhiều bụi có thể cản trở lưu thông không khí, nhưng đây không phải nguyên nhân duy nhất khiến máy lạnh yếu. Nếu đã làm sạch lưới mà tình trạng không cải thiện, cần kiểm tra thêm dàn trao đổi nhiệt, quạt, đường thoát nước hoặc hệ thống làm lạnh.

Mùi khó chịu cũng có thể xuất phát từ bụi ẩm, nấm mốc trong dàn lạnh hoặc đường nước ngưng. Trường hợp mùi vẫn còn sau khi làm sạch lưới, bạn có thể tham khảo cách phân biệt nguyên nhân điều hòa có mùi hôi trước khi quyết định xử lý tiếp.

Không có một lịch vệ sinh phù hợp cho mọi gia đình. Tần suất cần dựa trên mức độ sử dụng, môi trường và hướng dẫn của nhà sản xuất. Cách thực tế nhất là kiểm tra định kỳ bằng mắt và làm sạch khi bụi bắt đầu phủ rõ trên lưới.

Chuẩn bị trước khi tháo lưới lọc điều hòa

Dụng cụ cần có

• Khăn mềm hoặc khăn lau sạch.
• Máy hút bụi cầm tay có đầu hút mềm nếu có.
• Chậu nước sạch hoặc vòi nước có áp lực nhẹ.
• Bàn chải lông mềm dành cho vết bẩn khó trôi.
• Một ít chất tẩy rửa trung tính nếu lưới bám dầu.
• Thang hoặc ghế chắc chắn nếu dàn lạnh lắp cao.
• Khẩu trang để hạn chế hít phải bụi khi tháo lưới.

Xác định loại bộ lọc

Phần lớn điều hòa treo tường có tấm lưới nhựa thô có thể rửa bằng nước. Một số máy còn có bộ lọc tinh, tấm khử mùi, than hoạt tính hoặc linh kiện lọc chuyên dụng gắn trên lưới chính. Không phải bộ lọc nào cũng được phép ngâm hoặc rửa.

Nếu không xác định được loại lọc, hãy xem hướng dẫn sử dụng theo đúng model máy. Chỉ rửa những bộ phận được nhà sản xuất ghi rõ là có thể vệ sinh bằng nước.

Cách vệ sinh lưới lọc điều hòa từng bước

Bước 1: Tắt máy và ngắt nguồn điện

Tắt điều hòa bằng điều khiển, chờ cánh đảo gió và quạt dừng hẳn, sau đó ngắt aptomat hoặc nguồn cấp điện riêng của máy. Chỉ tắt bằng điều khiển là chưa đủ vì dàn lạnh vẫn có thể còn điện chờ.

Thực hiện thao tác với tay khô. Không đứng trên bề mặt trơn, ghế xoay hoặc vật kê tạm. Nếu vị trí dàn lạnh quá cao, khó tiếp cận hoặc không có chỗ đặt thang an toàn, không nên tự làm.

Bước 2: Mở nắp mặt trước

Đỡ hai bên nắp dàn lạnh và nâng nhẹ theo hướng dẫn của máy. Đa số nắp được giữ bằng lẫy hoặc bản lề nhựa, vì vậy không bẻ mạnh hay kéo lệch một bên.

Nếu nắp không mở dễ dàng, hãy dừng lại để kiểm tra sách hướng dẫn. Việc cố cạy có thể làm gãy lẫy nhựa hoặc khiến nắp không đóng kín sau khi vệ sinh.

Bước 3: Tháo lưới lọc điều hòa

Quan sát vị trí các rãnh trượt và tai giữ. Nhấc nhẹ phần mép dưới của lưới để thoát khỏi chốt, sau đó kéo lưới ra từ từ theo đúng hướng ray dẫn.

Nên chụp lại vị trí lắp trước khi tháo nếu máy có nhiều tấm lọc hoặc phụ kiện nhỏ. Không chạm, ấn hoặc dùng vật cứng tác động lên các lá nhôm mỏng nằm phía sau lưới.

Bước 4: Loại bỏ lớp bụi khô

Mang lưới ra khu vực dễ vệ sinh. Dùng máy hút bụi ở mức nhẹ hoặc bàn chải mềm để loại bỏ lớp bụi bám trên bề mặt. Thao tác này giúp hạn chế bụi đóng thành bùn khi gặp nước.

Không đập mạnh lưới vào tường hoặc sàn. Khung lọc bằng nhựa có thể nứt, cong hoặc bung khỏi lớp lưới mỏng.

Bước 5: Rửa lưới lọc máy lạnh

Rửa lưới bằng nước sạch ở nhiệt độ thông thường với áp lực nhẹ. Nếu nhận biết được mặt bám bụi, có thể xả nước từ mặt đối diện để đẩy bụi ra ngoài thay vì ép sâu hơn vào mắt lưới.

Với bụi bẩn thông thường, nước sạch thường đã đủ. Nếu lưới bám dầu, có thể dùng một lượng nhỏ chất tẩy rửa trung tính pha loãng, chà rất nhẹ bằng bàn chải mềm rồi xả kỹ.

Không dùng nước nóng, thuốc tẩy, dung môi, chất tẩy có tính ăn mòn hoặc vòi xịt áp lực cao. Những cách này có thể làm biến dạng khung nhựa, rách lưới hoặc làm hỏng lớp phủ của bộ lọc.

Bước 6: Làm khô hoàn toàn

Giũ nhẹ để loại bỏ nước thừa rồi đặt lưới ở nơi thoáng, có bóng râm. Không phơi dưới nắng gắt, sấy bằng luồng khí nóng hoặc đặt gần nguồn nhiệt vì khung nhựa có thể cong vênh.

Chỉ lắp lại khi lưới đã khô hoàn toàn. Trong lúc chờ, không bật điều hòa khi máy đang thiếu lưới lọc vì bụi có thể đi trực tiếp vào dàn lạnh và quạt.

Bước 7: Lắp lưới lọc vào đúng vị trí

Đưa lưới vào đúng rãnh theo chiều ban đầu, trượt nhẹ đến khi các mép nằm ngay ngắn và chốt giữ vào đúng vị trí. Nếu trên bộ lọc có mũi tên chỉ hướng hoặc ký hiệu, cần tuân theo ký hiệu đó.

Kiểm tra để bảo đảm lưới không bị gập, lệch hoặc vướng cánh đảo gió. Đóng nắp mặt trước nhẹ nhàng cho đến khi hai bên khớp đều, không ép nắp khi còn vật cản.

Bước 8: Cấp điện và kiểm tra

Sau khi tay và khu vực xung quanh đã khô, bật lại aptomat rồi khởi động máy. Quan sát trong những phút đầu để kiểm tra:

• Nắp dàn lạnh đã đóng chắc và không rung bất thường.
• Luồng gió thoát ra đều.
• Không có tiếng va chạm hoặc tiếng lạch cạch mới xuất hiện.
• Không có nước nhỏ từ thân máy.
• Không xuất hiện mùi khét hoặc dấu hiệu chập điện.

Nếu điều hòa không hoạt động sau khi cấp điện, không tháo sâu để dò mạch. Hãy thực hiện quy trình kiểm tra khi điều hòa bật không lên theo hướng an toàn hoặc liên hệ kỹ thuật viên.

Những lỗi cần tránh khi rửa lưới lọc máy lạnh

• Vệ sinh khi máy vẫn còn điện.
• Dùng nước nóng để làm sạch nhanh hơn.
• Chà bằng bàn chải cứng hoặc miếng cọ kim loại.
• Xịt nước trực tiếp vào bo mạch và dây điện trong dàn lạnh.
• Tự tháo cánh đảo gió, máng nước hoặc quạt lồng sóc.
• Lắp lưới khi còn ướt.
• Bật máy khi chưa lắp lại bộ lọc.
• Cố tháo lưới khi không nhận biết được chốt và hướng trượt.
• Rửa bộ lọc than hoạt tính hoặc bộ lọc chuyên dụng khi chưa kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất.

Vệ sinh lưới lọc khác gì vệ sinh sâu dàn lạnh?

Vệ sinh lưới lọc chỉ xử lý tấm lọc thô có thể tháo ở mặt trước. Công việc này chủ yếu giúp loại bỏ bụi cản gió và có thể tự thực hiện nếu vị trí máy dễ tiếp cận.

Vệ sinh sâu dàn lạnh có phạm vi rộng hơn, có thể liên quan đến dàn trao đổi nhiệt, quạt lồng sóc, máng hứng nước, đường thoát nước và khu vực phía trong vỏ máy. Quá trình này thường cần túi hứng nước, thiết bị xịt phù hợp, che chắn bo mạch và kỹ thuật tháo lắp đúng model.

Làm sạch lưới không thay thế việc vệ sinh sâu khi quạt và dàn trao đổi nhiệt đã bám nhiều bụi. Nếu cần xử lý toàn bộ bên trong máy, người dùng tại khu vực Đồng Hới có thể cân nhắc dịch vụ vệ sinh điều hòa tại Đồng Hới để hạn chế nguy cơ làm ướt bo mạch hoặc hỏng chi tiết nhựa.

Dấu hiệu nên dừng thao tác và liên hệ thợ

Dừng vệ sinh, giữ máy ở trạng thái ngắt điện và liên hệ kỹ thuật viên nếu gặp các tình huống sau:

• Không xác định được aptomat hoặc nguồn điện cấp cho điều hòa.
• Dây điện, đầu nối hoặc ổ cắm có dấu hiệu cháy sém, nóng bất thường.
• Có mùi khét, tiếng nổ nhỏ, tia lửa hoặc máy làm nhảy aptomat.
• Nắp và lẫy nhựa đã giòn, nứt hoặc có nguy cơ gãy khi mở.
• Lưới bị rách, biến dạng hoặc không thể lắp chắc vào rãnh.
• Dàn nhôm phía sau bám bụi dày, nấm mốc hoặc chất bẩn khó làm sạch.
• Quạt bên trong đóng mảng bẩn nhưng không thể tiếp cận an toàn.
• Điều hòa đóng băng, kém lạnh hoặc phát tiếng ồn bất thường sau khi lưới đã sạch.
• Nước chảy từ dàn lạnh, chảy gần dây điện hoặc tiếp tục nhỏ sau khi tắt máy.

Lưới bẩn có thể làm luồng gió yếu, nhưng nước chảy trong phòng thường còn liên quan đến đường thoát nước, máng nước, dàn lạnh đóng băng hoặc lỗi lắp đặt. Khi gặp tình trạng này, nên ngắt điện và xem hướng dẫn xử lý điều hòa chảy nước an toàn, thay vì chỉ tháo lưới ra rửa.

Với điều hòa âm trần, áp trần, nối ống gió hoặc thiết bị đặt ở vị trí cao khó tiếp cận, nên thuê người có chuyên môn. Các dòng máy này có cấu tạo nắp và bộ lọc khác điều hòa treo tường, đồng thời tiềm ẩn rủi ro ngã khi thao tác.

Cách giữ lưới lọc sạch lâu hơn

• Đóng cửa khi điều hòa hoạt động để hạn chế bụi và không khí ẩm từ bên ngoài.
• Vệ sinh phòng, rèm và khu vực gần cửa hút gió thường xuyên.
• Không để đồ vật che cửa hút hoặc cửa thổi của dàn lạnh.
• Kiểm tra lưới thường xuyên hơn nếu nhà có thú cưng, nhiều bụi hoặc sử dụng máy liên tục.
• Làm sạch và để lưới khô trước thời gian dài không dùng máy.
• Không tự dán thêm vật liệu lọc lên cửa hút vì có thể làm giảm lưu lượng gió.

Vệ sinh đúng cách giúp lưới thông thoáng và hạn chế bụi đi sâu vào máy, nhưng không thể khắc phục mọi lỗi làm lạnh, mùi hôi hoặc rò nước. Nếu đã rửa lưới đúng quy trình mà điều hòa vẫn hoạt động bất thường, nên ngừng tự tháo thêm linh kiện và yêu cầu kiểm tra chuyên môn.